Hogere windsnelheden blijken sneller toe te nemen dan gemiddeld, tot 0,75 procent per jaar voor stormen. De onderzoekers zagen op basis van de satellietmetingen ook een lichte stijging in de golfhoogten, maar statistisch is dat minder helder. Een wereldwijde toename in golfhoogte was het meest significant voor extreem hoge golven. De gemiddelde hoogte van de top 1 procent van de golven voor de kust van bijvoorbeeld het zuidwesten van Australië is sinds 1985 met 1 meter toegenomen van 5 meter tot 6 meter.
Satellietgegevens
Onderzoekers aan de Australian National University in Canberra onderzochten satellietgegevens van meer dan 23 jaar in de periode van 1985 tot 2008. Ze gebruikten altimetrie-metingen van verschillende satellieten om de wereldwijde veranderingen in windsnelheden en golfhoogten boven de oceanen te onderzoeken in deze periode. Eerdere pogingen om wereldwijde trends in deze parameters te onderzoeken waren gebaseerd op visuele waarnemingen en puntmetingen vanuit schepen en boeien en op modellen. Door de beperkingen van deze methoden was het alleen mogelijk om veranderingen op regionale schaal te onderzoeken. Met altimetrie satellietgegevens is het voor het eerst mogelijk om veranderingen op wereldwijde schaal over een periode van tientallen jaren waar te nemen. Satelliet altimeters gebruiken radar om de hoogte van punten op het aardoppervlak te meten. Ze kunnen de hoogte van golven nauwkeurig meten. Tegelijkertijd kunnen ze de windsnelheid berekenen door het meten van de weerkaatsing van de radar signalen. De toegang tot deze satellietgegevens heeft deze uitgebreide studie mogelijk gemaakt.
Voor deze studie zijn gegevens van verschillende satellieten gebruikt: GEOSAT, ENVISAT, ERS1 en ERS2, TOPEX, JASON1, en GFO.
Vanaf 2013 zal ook de nieuwe ESA Earth explorer-missie ADM-Aeolus wereldwijde waarnemingen van windprofielen vanuit de ruimte leveren om de kwaliteit van weersvoorspellingen te verbeteren en om onze kennis van atmosfeerdynamiek en klimaatprocessen te vergroten.
Oorzaak
Of opwarming een oorzaak is van de toename, laat de studie in het midden. Over de oorzaak van deze toename kunnen de onderzoekers alleen speculeren. “Als de temperatuur van de oceanen toeneemt kan deze energie orkanen en stormen voeden, waardoor de windsnelheden en golfhoogten toenemen.” Maar de onderzoeksperiode van ruim 20 jaar is te kort om uit te maken of het gaat om een trend op korte of lange termijn. Deze studie betekent niet per definitie dat meer natuurrampen aan de kust zullen plaatsvinden. “Tornado’s en orkanen ontstaan door een complexe combinatie van regionale weersomstandigheden en zijn niet alleen gerelateerd aan windsnelheid en golfhoogte.” Het waait bijvoorbeeld harder op hoge breedtegraden, terwijl de meeste stormen rond de evenaar plaatsvinden. Maar wind en golven controleren de energiestroom van de atmosfeer naar de oceaan. “Inzicht krijgen of en hoe deze parameters wereldwijd veranderen is dus erg belangrijk”, aldus een van de onderzoekers.
Kijk op Science voor het volledige artikel en in de supporting information voor wind en golfhoogte kaarten.
[Bron: Volkskrant, Science]