Noordpoolijs op 7 juli 2010 gemeten met de scatterometer op MetOp-A satelliet van EUMETSAT. Deze meet ruwheid van het ijs om zo de dikte en ouderdom te bepalen [KNMI].
Satellietmetingen
Door een scatterometer, de Advanced Scatterometer (ASCAT) instrument op de MetOp-A weersatelliet van EUMETSAT/ESA, wordt met meerdere antennes uit verschillende hoeken naar dezelfde locatie boven het zeeoppervlak gekeken. Hieruit kan met 50-km resolutie de ruwheid van het zeeijs worden afgeleid, zodat de dikte en de ouderdom kunnen worden bepaald. Deze gegevens worden gebruikt voor het monitoren van zeeijs in de poolgebieden. Daarnaast levert ASCAT gegevens over sneeuwbedekking en bodemvochtigheid, maar bovenal ook over de windsnelheden en windrichtingen boven zee.
Oorzaak
KNMI doet onderzoek naar de oorzaken van de extreme ijssmelt. De oorzaak van de verminderende ijsbedekking in het Noordpoolgebied is onder meer het steeds dunner worden van het zeeijs door hogere temperaturen. In de jaren 70 was het zeeijs gemiddeld nog 3 tot 4 meter dik; dat is nu 1 tot 1,5 meter. Tevens stroomt het dunnere ijs veel sneller dan vroeger van de Beringstraat (tussen Alaska en VS) naar de Framstraat (tussen Spitsbergen en Groenland).
Daarbij wijkt de weersituatie in het Noordpoolgebied dit jaar sterk af van normaal. De afgelopen winter was het weer van Canada, Groenland tot Spitsbergen erg zacht en heeft het in januari op Groenland zelfs gedooid. In mei en juni was er veel zuidenwind in Oost-Siberië en Alaska die warme lucht aanvoerde. Een hogedrukgebied boven het ijs heeft er bovendien voor gezorgd dat de warmte aan de oppervlakte bleef hangen. Deze weersituaties hebben waarschijnlijk ertoe geleid dat er dit jaar minder zeeijs is dan de vorige twee jaar.
Gevolgen
Het smelten van zeeijs heeft geen directe gevolgen voor de zeespiegel. Drijvend zeeijs verplaatst net zoveel water als het eigen gewicht. Wel kan het gevolgen hebben voor het klimaat in het Noordpoolgebied. IJssmelt zal de temperatuurstijging in de atmosfeer van de Noordpool versterken, wat kan bijdragen tot een verder afsmelten van de Groenlandse ijskap. Door smeltend zeeijs komt er meer zoet water in de Atlantische Oceaan en dat kan gevolgen hebben voor zeestromingen en hun warmtetransport. Daarbij zijn flora en fauna in het Noordpoolgebied afhankelijk van het zeeijs. Zo wordt de ijsbeer bedreigd en staat sinds mei 2006 als "kwetsbaar" op de Rode Lijst van de IUCN, omdat verwacht wordt dat door de gestage afname van drijfijs in de zomer door het broeikaseffect de populatie de komende 45 jaar met minstens dertig procent zal dalen.
Bron: [KNMI]
Zie ook: