Wijnkwaliteit
Eind juli hebben Spot-5 en Formosat-2 satellieten vanaf zo’n 800 km hoogte multispectrale beelden met een resolutie van 8-10 meter genomen van Franse wijngaarden. Met behulp van o.a. infrarood licht kunnen ze de bedekking en de variatie van het bladerdek meten. Dat zijn essentiële gegevens voor het bepalen van de groei en vitaliteit van wijnstokken, het waterpeil in de bodem, het gewicht van trossen en druiven, en de aanwezigheid van bepaalde mineralen. Ook helpt het bij het opsporen van ziekten.
In juli, tijdens de ‘véraison’, de periode van rijping en het kleuren van de druiven zo’n 3-4 weken voor de wijnoogst, zijn de satellieten begonnen deze informatie te verzamelen. De satellietfoto's worden omgezet in gekleurde kaarten. Deze stellen de wijnboeren in staat om te bepalen wanneer druiven rijp zijn voor de oogst en welke variaties in kwaliteit van druiven er zijn binnen de percelen, waardoor telers trossen van lagere kwaliteit kunnen scheiden voor tafelwijn en het beste bewaren voor topkwaliteit grand cru-wijnen. Rode wijn druiven moeten in de ‘véraison’ bloot worden gesteld aan een bepaalde hoeveelheid "water stress" - een gebrek aan water – om wijn van topkwaliteit te produceren. Groene gebieden met dichte gebladerte op de kaart betekent over het algemeen dat er te veel water in de bodem zit, terwijl rode of paarse gebieden duidt op minder vocht en betekent dus een goede wijnoogst, perfect voor de grand cru-wijnen. Lang geleden realiseerde Fabien Teitgen, technisch directeur bij Château Smith Haut Lafitte, een Premier Cru Bordeaux wijn ook uit de Pessac-Leognan appellation, zich dat druiven binnen een perceel variabele rijpheid hebben. De wijnboeren kunnen nu druiven in hetzelfde stadium van volwassenheid onderscheiden en ze naar specifieke vaten sturen: 'precisie oogsten'. Teitgen: "We kunnen nu op kleur kijken naar verschillen in zones, snel de smaak van de druiven in deze zones proeven, en besluiten om ze samen te voegen of apart te houden."
Vergelijking van de sensorische profielen van Chardonnay wijnen binnen hetzelfde perceel als functie van gemeten Green leaf Cover Vegetation (GLCV) index van de wijnstokken.
Slechts een vijfde deel van een bepaalde vat met onvoldoende rijpe druiven kan de kwaliteit van de wijn al verlagen, volgens Jacques Rousseau, hoofd van het Franse wijninstituut ICV. Als je een maand voor de druivenoogst satellietfoto’s neemt van wijngaarden, kun je tot 90 procent de kwaliteit van de oogst schatten als weersomstandigheden hetzelfde blijven. Hoe korter voor de oogst de foto's zijn genomen, hoe nauwkeuriger de resultaten. Het satellietsysteem wordt geleverd door Oenoview, een groep ontwikkeld door de Franse wijninstituut ICV en Infoterra, een dochteronderneming van lucht- en ruimtevaart firma EADS Astrium.
Gewastoestand (NDVI) op een wijngaard [Infoterra]
Irrigatie
Naast dit systeem worden er in Zuid-Afrika ook satellietfoto’s gebruikt bij het telen van wijn. Daar is het gebruik van satellietgegevens gericht op het efficiënter maken van het water- en stikstofgebruik in wijngaarden in de Westkaap in Zuid-Afrika om een duurzaam en optimaal gebruik van hulpbronnen, kostenreductie en bescherming van het milieu te bevorderen. In het GrapeLook-project is een satellietdienst ontwikkeld door het Nederlandse bedrijf WaterWatch. De dienst verschaft wekelijks online ruimtelijke informatie aan de wijnboeren over hun wijngaarden en helpt ze met het dagelijkse beheer van het schaarse irrigatiewater en het stikstofgebruik. Zo wordt de oppervlaktetemperatuur gemeten met infrarood, waaruit de waterstress van de druivenplanten kan worden afgeleid. De actuele verdamping en waterverlies worden in verschillende kleuren op een kaart aangeduid, waardoor boeren doeltreffender hun besproeiing kunnen inzetten in de verschillende wijngaardpercelen en daarbinnen. Het verschaft de boeren meer inzicht in hun waterverbruik en geeft precies aan hoeveel liter water gebruikt is om een kilo druiven te produceren. Het project is medegefinancierd door de Nederlandse ambassade en het Integrated Applications Promotion (IAP) programma van ESA die de ontwikkeling van operationele diensten voor een grote groep gebruikers stimuleert, waarbij gebruik wordt gemaakt van een combinatie van verschillende ruimtevaarttoepassingen (zoals satelliet-telecommunicatie, aardobservatie en satellietnavigatie).
GrapeLook: Actuele verdamping [ESA]
[Bron: The Telegraph, ESA]