GEO
De Group on Earth Observations is in 2002 ingesteld en coördineert de inspanningen om een mondiaal aardobservatie systeem van systemen (Global Earth Observation System of Systems; GEOSS) te bouwen dat er voor moet zorg dragen dat het groeiende potentieel aan monitormiddelen effectief en efficiënt geëxploiteerd wordt in dienst van (internationale) besluitvorming en uitvoering. Momenteel (oktober 2011) zijn 88 landen en 61 intergouvernementele organisaties lid. In het begin waren het met name de landen met ruimtevaartcapaciteiten en agentschappen die deelnamen, maar de laatste tijd zijn steeds meer "niet ruimtevaart" landen lid geworden om de mogelijkheden van de mondiale informatie-inwinning op een negental maatschappelijke thema's optimaal te benutten.
Presentatie GEO in vogelvlucht [2.7 MB]
Nederlandse bijdragen aan GEO
Op de workshop werden tal van GEO projecten gepresenteerd waaraan Nederlandse partijen deelnemen, in maatschappelijke thema's als water, landbouw, energie, biodiversiteit, weer en klimaat.
Water (beschikbaarheid, overstromingen, droogte)
- Via GLOWASIS wordt een informatieportaal over waterschaarste opgezet.
- DEWFORA creëert een early warning systeem voor droogte in Afrika.
- Via het Global Flood Observatory komen in 2015 near-real time mondiale overstromingskaarten beschikbaar.
Presentatie Hydrological extremes (DEWFORA, GLOWASIS, GFO) [5.9 MB]
- CEOP-AEGIS is een internationale samenwerking tussen Europa en Azië om de kennis te vergroten over hydrologische en meteorologische processen van het Tibetaanse plateau en de effecten voor klimaat, moessons en extreme meteorologische gebeurtenissen.
Presentatie CEOP AEGIS [4.5 MB]
Bossen en land
- Het GOFC-GOLD Land Cover Secretariaat heeft als doel de kwaliteit en beschikbaarheid van aardobservatie van bos en landbedekking op regionale en mondiale schaal te verbeteren. Het secretariaat heeft ondermeer bijgedragen aan het ESA GlobCover project, waarin een werelddekkende landbedekkingskaart is gemaakt. In de eerste maand na publicatie was deze kaart (van 2009) al ca. 50 duizend keer gedownload. De vorige kaart dateerde van 2005.
- Binnen het GEO-Forest Carbon Tracking project wordt gewerkt aan het Global Forest Observatory Initiative (GFOI): in 2015 hebben landen voldoende capaciteit en (satelliet)data om aan internationale rapportage verplichtingen t.a.v. een internationaal klimaatverdrag (REDD+) te voldoen.
Presentatie GEO tasks on global forest and land cover [3.3 MB]
Biodiversiteit
- GEOBON is een mondiaal monitor systeem voor biodiversiteit voor Convention on Biological Diversity (CBD) en methoden om effect van beleidsveranderingen op de biodiversiteit door te rekenen. EBONE is het Europese project dat aan GEOBON bijdraagt.
Presentatie GEO BON en EBONE [1.5 MB]
Bodem
- e-SOTER is de Europese bijdrage aan Global Soil Observing System om te komen tot een verbeterde data set en methoden ter ondersteuning van beleid t.a.v. bodemsamenstelling.
Presentatie GEO - Global Soil Data [6.1 MB]
Energie
- EnerGEO ontwikkelt methoden voor ruimtelijke milieu-impact studies bij het gebruik en veranderen van energiebronnen op lokale, regionale en mondiale schaal en bij CO2-opslag.
Presentatie EnerGEO [2.7 MB]
Landbouw
- Global Agricultural Monitoring System is een Europees initiatief voor de realisatie van een mondiaal monitorsysteem dat informatie levert voor een hogere voedselzekerheid en meer stabiliteit in de voedselprijzen.
Presentatie GEO Global Agricultural Monitoring [2.2 MB]
Data infrastructuur & Capacity Building
- DevCoCast en Geonetcab zijn Europese initiatieven om de communicatie infrastructuur voor het uitwisselen van data en informatie te verbeteren en voor capaciteitsopbouw in ontwikkelingslanden m.b.t. het gebruik van ruimtelijke informatie.
Presentatie Current ITC GEO activities [1.1 MB]
GEO in Nederland
Het algemene belang van GEO werd tijdens de workshop algemeen erkend, zo ook het belang voor Nederland voor specifieke beleidsdossiers. GEO heeft veel aan internationale samenwerking bijgedragen en kan een coördinerende rol op wereldniveau blijven spelen. Aanwezige beleidsmedewerkers van de Nederlandse overheid waren enthousiast over de vele mogelijkheden van aardobservatiegegevens en de Nederlandse bijdrage van kennisinstellingen en bedrijven aan de realisatie van GEOSS. Een betere aansluiting bij Nederlandse beleidsprioriteiten en innovatiebeleid (topsectoren) is wenselijk, zo niet noodzakelijk. Het is aan de overheid om de juiste beleidsvragen en duidelijke kennisvragen te formuleren waarmee de inzet van onderzoek en innovatie beter gefocusseerd kan worden en een effectieve bijdrage aan GEO gerealiseerd kan worden.
Gebruiker centraal
Een betere verbinding tussen GEO-projecten en internationale en nationale geo-infrastructuren werd als een ander aandachtspunt genoemd. De data moet bij de gebruiker komen die daarvoor wel haar ruimtelijke-informatiebehoeften duidelijk moet formuleren. Dit kan door partijen bij elkaar te brengen en de informatieketen met vele schakels te sluiten. Een voorbeeld waarin dit werkt is het convenant Water en Klimaat waarin verschillende partijen en nieuwe informatietechnologieën worden samengebracht. Leden van het convenant hebben een aantal concrete plannen opgeleverd voor de topsector water.
Data portalen en beschikbaarheid
Om de data bij de gebruiker - waar ook ter wereld - te krijgen is daarnaast de noodzaak erkend van een goede bekendheid en makkelijke toegankelijkheid van beschikbare geo-data. Steeds meer geo-informatie komt beschikbaar via nieuwe dataportalen en het is belangrijk om de beschikbaarheid ervan kenbaar te maken bij de gebruiker; informatie zonder een gebruiker heeft geen waarde. Een voorbeeld van een dataportaal dat goed gebruikt wordt is het TEMIS dataportaal voor satellietgegevens over de atmosfeer, opgezet door het KNMI. Deze trekt elke maand 10 duizend bezoekers. Dit portaal wordt nu beschikbaar gesteld voor de GEO Data-CORE sets, het GEO initiatief om GEO datasets gratis en vrij toegankelijk te ontsluiten via het GEO portaal. Ook wordt er momenteel gewerkt aan de ontwikkeling van een Nationale Satellietdatabank.
Presentatie KNMI activities for GEO [4.2 MB]
Integraal en locatiespecifiek
In dienst van (internationale) besluitvorming en uitvoering zijn wereldwijde consistente data van belang en satellietgegevens zijn hierbij onmisbaar. Maar de wereldwijde kaarten die hiermee worden gegenereerd hebben een trade-off: namelijk de locale precisie. Geconstateerd werd daarom dat downscaling van informatie erg belangrijk is: "Think global, act local". Daarnaast blijft in-situ data van groot belang, ondermeer als aanvulling op en validatie van satellietinformatie. Verder was er een vraag naar een meer integrale benadering van de thema's en is er behoefte aan een integratie van landgegevens in één model, zoals het geval is bij atmosferische modellen. Door het samenbrengen van alle losse componenten kan een beter locatiespecifiek advies worden gegeven. De geo-informatie moet uiteindelijk aansluiten bij wensen van de gebruikers.
Concluderend
De NL-GEO workshop heeft bijgedragen aan meer bekendheid van GEO binnen de overheid. Ook de bij GEO betrokken Nederlandse organisaties hebben voor het eerst met elkaar kennis gemaakt. Het blijft een uitdaging om GEO nog meer onder de aandacht van de overheid en gebruikers te brengen. De aanwezigen gaven aan behoefte te hebben aan meer toekomstige samenwerking en discussie. De Netherlands Space Office zal met de overheid de dialoog voortzetten en is voornemens dit evenement jaarlijks, voorafgaand aan de GEO Jaarvergadering, te houden.