De meeste satellietinstrumenten, echter, kunnen deeltjes dicht bij de grond niet onderscheiden van de deeltjes hoog in de atmosfeer. Bovendien belemmeren wolken vaak het beeld en kunnen lichte gronden oppervlakken, zoals sneeuw, woestijnzand, en oppervlakten in stedelijke gebieden de metingen verstoren.
Maar Canadese onderzoekers hebben deze zomer een duidelijker beeld gecreëerd met de publicatie van de eerste lange termijn wereldkaart van PM2.5 in een recente uitgave van Environmental Health Perspectives. Ze hebben de kaart gemaakt door het combineren van de satellietmetingen van de hoeveelheid fijn stof in de totale atmosfeerkolom, afkomstig van de Multi-angle Imaging SpectroRadiometer (MISR) en de Moderate Resolution Imaging Spectroradiometer (MODIS), met informatie uit een computermodel over de verticale verdeling van aerosolen.
Hun kaart, die de gemiddelde PM2.5 concentratie tussen 2001 en 2006 laat zien, biedt op dit moment de meest uitgebreide weergave van de fijn stof deeltjes.
Kaart van fijn stof concentraties (PM2.5) in de wereld tussen 2001 en 2006, gebaseerd op satellietgegevens. [Global satellite-derived map of PM2.5 averaged over 2001-2006. Credit: Dalhousie University, Aaron van Donkelaar]
Hoewel de nieuwe combinatietechniek niet noodzakelijkerwijs nauwkeurigere metingen van vervuiling produceert voor regio’s met goede grondmeetnetwerken, biedt het wel de eerste PM2.5 satelliet schattingen in een aantal ontwikkelingslanden waar tot nu toe geen schattingen van de lucht vervuiling gemaakt konden worden.
De kaart toont zeer hoge niveaus van PM2.5 in een brede strook die zich uitstrekt van de Sahara woestijn in Noord-Afrika naar Oost-Azië. Daarnaast is duidelijk zichtbaar dat de stedelijke gebieden hoge concentraties bevatten. Onderzoekers zijn nog bezig met de precieze percentage van natuurlijke versus door menselijk handelen veroorzaakte PM2.5 te kwantificeren, maar het is duidelijk dat beide typen bijdragen aan de hotspots die verschijnen in de nieuwe kaart. Als deze kaart wordt vergeleken met kaarten van de bevolkingsdichtheid suggereert dit dat meer dan 80 procent van de wereldbevolking vervuilde lucht inademt die de veiligheidsnorm gehanteerd door de World Health Organization van 10 microgram per kubieke meter overschrijdt.