In tropische gebieden, zoals Indonesië, vindt ontbossing plaats om ruimte te maken voor deels landbouw en deels palmolieplantages. Deze ontbossing vindt veelal plaats door delen in brand te steken, hetgeen vervolgens geblust wordt door de neerslag van het regenseizoen.
Veenbranden op Kalimantan [F. Siegert]
Tijdens een El Niño-periode duurt de droge periode aanzienlijk langer dan gemiddeld. De bosbranden (en gerelateerde veenbranden) worden dan niet geblust en zorgen voor een grote uitstoot van CO2 en fijnstof. Tijdens deze periode hangt er dan ook in grote delen van Indonesië een grote mist van fijnstof, wat natuurlijk slecht is voor de gezondheid.
Wetenschappers van de VU in Amsterdam en de WUR in Wageningen hebben met behulp van satellietbeelden deze relatie in kaart gebracht. Uit dit onderzoek blijkt dat tijdens droge El Niño-perioden de ontbossing 15 keer zo snel plaatsvindt als in de relatief natte La Niña-periodes. De bijbehorende CO2-uitstoot door de branden is even hoog dan de normale CO2-uitstoot als gevolg van de verbranding van fossiele brandstoffen in Indonesië.
Satellietmetingen van branden (rood-geel) en neerslag (lengte van droge seizoen; wit is een lang droog seizoen, blauw is kort droog seizoen) in het El Niño jaar 2006 [VU].
De jaarlijkse schommelingen in neerslag doen zich vooral voor in het zuiden van Borneo. Op Sumatra zijn deze schommelingen minder. Toch was hier een verhoging van de CO2-uitstoot / ontbossing waar te nemen over de periode 2001-2006, wat gedeeltelijk verklaard kan worden door de groeiende vraag naar palmolie wereldwijd.
De verhoging van de CO2-uitstoot zal voor warmere en drogere periodes gaan zorgen in Indonesië. Dit zal weer voor meer bosbranden en ontbossing zorgen, wat de hoeveelheid CO2 weer zal verhogen. De relatie tussen de droogte en de emissies bleek sterk niet-lineair te zijn. Kleine veranderingen in de droogte kunnen dus grote gevolgen hebben voor de ontbossing en de CO2-uitstoot. Met dit onderzoek is dan ook een duidelijk signaal afgegeven tegen de grootschalige ontbossing in Indonesië.
[Bron: VU Amsterdam]