Net als het grootste deel van het jaar, was dit najaar bijzonder droog. In Nederland, bijvoorbeeld, viel in november slechts 9 mm regen, terwijl in een gemiddelde novembermaand 82 mm valt. Volgens het KNMI was november de droogste maand sinds het begin in 1906 in Nederland. Langdurig droog weer heeft niet alleen effect op de bodem, maar verstoort ook de scheepvaart in bijvoorbeeld de Rijn en de Elbe, maar heeft ook geleid tot bosbranden in Beieren, Duitsland.
SMOS
Het gebrek aan regen in heel Europa wordt weerspiegeld in de metingen van ESA's Soil Moisture-and Ocean Salinity (SMOS) missie. SMOS registreert de hoeveelheid vocht die in de oppervlaktelaag van de bodem zit. Met zijn nieuwe instrument en beeldvormende techniek kan SMOS het vocht in de bodem meten met een nauwkeurigheid van 4% - ongeveer evenveel als het detecteren van een theelepel water gemengd met een handvol droge bodem.
SMOS beelden van bodemvocht in november 2010 en november 2011 [ESA]
De satellietgegevens van SMOS tonen het verschil in bodemvocht tussen november van dit jaar en november 2010 in heel Europa. Nederland is november 2011 droger in de bodem ten opzichte van 2010 en ten opzichte van het meerjarig gemiddelde. Nederland is normaliter wat natter ten opzichte van oost Europa, vandaar dat in het SMOS plaatje de drogere condities in Nederland niet zo opvallen. Het verschil is vooral zichtbaar in Duitsland, Oostenrijk en verder naar het oosten.
DRYMON
Op de anomalie plaatjes van DRYMON is de droogte in Nederland wel beter zichtbaar. Deze droogteplaatjes zijn gemaakt door NEO met de DRYMON methode. Deze methode voor droogte monitoring is ontwikkeld door NEO in samenwerking met o.a. ALTERRA en de TU Delft en maakt gebruik van scatterometergegevens van de Advanced Scatterometer (ASCAT)-sensor op de Meteorological Operational (MetOp) satelliet, zie het nieuwsbericht Radarsatellietinformatie voor Nederlands waterbeheer.
Bodemvocht index anomalie in November 2011 berekend met de DRYMON methode [NEO]
Gemiddelde bodemvocht in november 2010 en november 2011 berekend met de DRYMON methode [NEO]
Bodemvocht
Hoewel deze droogtekaarten van november een interessante momentopname zijn, is de informatie van belang voor een beter begrip van de watercyclus en, in het bijzonder, de uitwisselingsprocessen tussen het aardoppervlak en de atmosfeer. Bodemvocht is een variabele in het weer en klimaat systeem en deze gegevens worden gebruikt door hydrologen, bodemkundigen, meteorologen en ecologen. Bovendien, omdat de hoeveelheid water in de bodem de groei van planten en gewasopbrengst bepaalt, is de informatie nuttig voor agrarische toepassingen en het beheer van waterbronnen.
Bron: ESA, DRYMON